اسلایدشو

تناوب کشت چیست؟

تناوب کشت چیست؟

تناوب کاشت/تناوب زراعی/Crop rotation، به کشت محصولات مختلف به‌طور متوالی و با یک ترتیب مشخص در یک قطعه زمین خاص می‌گویند. این تناوب در بازه‌ی زمانی مشخص انجام می‌شود.

 

 

از سال‌های دور که کودهای شیمیایی و مصنوعی برای تأمین مواد غذایی در خاک وجود نداشت یا سموم شیمیایی برای کنترل آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز به وجود نیامده بودند، استفاده از تناوب کاشت در زمین‌های کشاورزی بسیار کارآمد و معمول بود.

تناوب کاشت سیستمی برای طراحی یک برنامه چرخشی بین محصولات مختلف در یک قطعه زمین، با هدف کاهش اتکا به کودهای شیمیایی، سموم دفع آفات و علف کش‌ها است. این روش پرورش محصولات کشاورزی در بین کشاورزان موفق در طی چندین نسل معمول بوده‌است و امروزه برای کشاورزانی که می‌خواهند علاوه بر تأمین مواد غذایی مورد نیاز خود از سلامت و کیفیت این محصولات نیز اطمینان حاصل کنند، از اهمیت فوق‌العاده ای برخوردار است.

کشت تنها یک محصول برای چندین سال و در یک الگوی هندسی مشخص، که به آن تک‌کشت (monocropping) گفته می‌شود، به‌مرور زمان باعث ناتوانی و کمبود مواد مغذی خاک می‌شود.

کشاورزان زمان زیادی است که تشخیص داده‌اند تناوب‌ در کشت، به احیای خاک و باروری بیشتر آن کمک می‌کند. برای مثال کشت محصولات بهاره برای دام به جای غلات برای مصرف انسان می‌توان اشاره کرد. کشاورزان از 6000 سال قبل از میلاد مسیح، بدون توجه به دانش شیمی، به انجام تنوع و تناوب کاشت روی آورده بودند.

 

 

 

سه نوع تناوب کشتی وجود دارد:

  1. تناوب کشت دو بخشی/Two-field systems
  2. تناوب کشت سه بخشی/Three-field systems
  3. تناوب کشت چهار بخشی/Four-field systems

تناوب کشت دو بخشی/Two-field systems: در تناوب کشت دو بخشی، نصفی از زمین برای کشت مورد استفاده قرار می‌گیرد و نصف دیگر آیش می‌شود.

(آیش/fallow، تکنیک کشاورزی است که در آن زمین قابل کشت، بدون کشت برای یک چرخه یا بیشتر رها می‌شود. هدف آیش اجازه دادن به زمین برای بازیابی و ذخیره مواد آلی ارگانیک در حالی‌که رطوبت خاک نگهداری و چرخه آفات و بیماری‌های خاکزاد از طریق حذف میزبان آنها قطع می‌شود. تناوب کشت معمولا برای کشاورزان با عنوان رها کردن یک سال آیش نامیده می‌شود.)

 

 

تناوب کشت سه بخشی/Three-field systems: از اواخر قرو وسطا تا قرن بیستم، کشاورزان اروپایی کشت سه بخشی انجام می‌دادند. زمین‌های کشاورزی قابل استفاده به سه بخش تقسیم می‌شدند؛ یک بخش در پاییز گندم سیاه یا در زمستان گندم، در بهار جو دوسر یا جو، بخش دوم با محصولاتی چون نخود، عدس یا لوبیا پوشش می دادند و بخش سوم را به‌صورت آیش‌شده کنار گذاشته می‌شود. در یک چرخه سه ساله، هر سه بخش آیش می‌شوند و محصولات متفاوت کشت می‌شود.

 

 

 

تناوب کشت چهار بخشی/Four-field systems: توالی چهار محصول (گندم، شلغم، جو و شبدر) که شامل یک محول علوفه‌ای و یک محصول برای چرا بود که امکان پرورش دام را در تمام طول سال فراهم می‌کرد. چرخش چهار مزرعه به یک تحول کلیدی در انقلاب کشاورزی بریتانیا تبدیل شد.

 

روند آیش و تناوب کشت سبب بالارفتن باروری خاک می‌شود. اما استفاده به‌جا و مداوم کودهای شیمیایی، سرعت این روند بالاتر می‌رود.